Rok 2025 przynosi istotne nowelizacje prawa ochrony środowiska, które znacząco wpłyną na działalność firm w Polsce i Unii Europejskiej. Kluczowe zmiany dotyczą rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), zaostrzonych wymogów raportowania ESG w ramach dyrektywy CSRD, unijnego rozporządzenia PPWR o opakowaniach oraz nowych zasad due diligence środowiskowego (CSDDD). Poniżej omówiono najważniejsze z nich.
1. Rozszerzona odpowiedzialność producenta (ROP)
Unijne Rozporządzenie 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) nakłada na producentów obowiązek pełnego pokrycia kosztów zbiórki i recyklingu opakowań, w tym:
- Proporcja materiałów z recyklingu: od 2026 r. każda część opakowania musi zawierać określony procent surowców pochodzących z recyklingu.
- Obowiązek łatwego rozdzielania komponentów, co ułatwi selektywną zbiórkę i ponowne przetwarzanie.
- Rejestracja i raportowanie: producenci i importerzy opakowań zobowiązani są do szczegółowego raportowania wolumenu i składu materiałowego w BDO oraz w nowym systemie PPWR.
Nowy model ROP obejmuje przede wszystkim sektor spożywczy, kosmetyczny i AGD, który odpowiada za większość odpadów opakowaniowych.
2. Nowe obowiązki raportowania ESG (CSRD i ESRS)
Dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) wraz z Europejskimi Standardami Raportowania Zrównoważonego Rozwoju (ESRS) wchodzi w życie od 1 stycznia 2025 r.:
- Zakres podmiotowy: obowiązek ma objąć ok. 3,8 tys. dużych przedsiębiorstw i notowanych MŚP w Polsce.
- Zawartość raportu: wymaga raportowania kwestii środowiskowych, społecznych i zarządczych, w tym emisji CO₂, zużycia wody, ryzyka klimatycznego oraz działań adaptacyjnych.
- Terminy: raporty za rok 2024 muszą być sporządzone zgodnie z ESRS i złożone do końca 2025 r.
Firmy muszą także udostępniać dane łańcuchowi dostaw, co wymaga rozbudowanych systemów IT i procesów wewnętrznych.
3. Wymogi due diligence środowiskowego (CSDDD)
Nowa EU Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) wprowadza obowiązek identyfikacji i zapobiegania negatywnym wpływom środowiskowym w całym łańcuchu wartości:
- Obowiązek dużych spółek: dotyczy firm zatrudniających ponad 1 000 pracowników i obrotach >450 mln EUR (EU) lub >450 mln EUR obrotu w UE (firmy spoza UE).
- Elementy due diligence: integracja w politykach, identyfikacja ryzyk, działania naprawcze i komunikacja oraz plan transformacji klimatycznej zgodny z Porozumieniem Paryskim7.
- Terminy implementacji: kraje członkowskie muszą przyjąć krajowe prawo do 26 lipca 2027 r., a obowiązki firm stosować od 26 lipca 2028 r..
CSDDD nakłada sankcje za niedopełnienie działań zapobiegawczych, w tym kary finansowe i odpowiedzialność korporacyjną.
4. Dodatkowe regulacje unijne
4.1 EU Deforestation Regulation (EUDR)
Nowe przepisy EUDR wymagają, aby komodity takie jak drewno, soja, kawa czy kakao były deforestacji-free i zgodne z prawem miejsca pochodzenia:
- Terminy: obowiązek od 30 grudnia 2025 r. dla dużych operatorów oraz od 30 czerwca 2026 r. dla MŚP.
- Due diligence: ocena ryzyka, plany mitigacyjne i dokumentacja geolokalizacyjna produkcji przez 5 lat.
4.2 Wzmocniona kontrola odpadów niebezpiecznych w BDO
Od stycznia 2025 r. znikają zwolnienia z ewidencji odpadów niebezpiecznych – każdy podmiot musi rejestrować je w BDO, nawet przy minimalnych ilościach.
5. Jak przygotować firmę?
Aby sprostać nowym wymogom, przedsiębiorcy powinni:
- Przeprowadzić aktualizację oceny ryzyka środowiskowego i BHP, uwzględniając nowe obowiązki due diligence.
- Zaktualizować systemy IT do raportowania BDO, PPWR i CSRD/ESRS.
- Opracować polityki wewnętrzne integrujące cele ESG i due diligence.
- Przeszkolić personel odpowiedzialny za gospodarkę odpadami, raportowanie i dostawy.
- Współpracować z wyspecjalizowanymi doradcami ds. ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju.
Wejście w życie licznych regulacji od 2025 r. stawia przed firmami wyzwania organizacyjne i finansowe, ale jednocześnie sprzyja przejściu na model zrównoważonej gospodarki o obiegu zamkniętym. Przedsiębiorcy, którzy odpowiednio wcześnie dostosują swoje procesy, zyskają przewagę konkurencyjną i unikną dotkliwych sankcji.
SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI ABY BYĆ W ZGODZIE Z BHP tel. 531 332 448